ความเป็นมา

อำเภออุ้มผางเป็นอำเภอที่อยู่ทางด้านใต้ของจังหวัดตาก ติดกับอำเภอแม่สอด มีระยะทางห่างจากอำเภอแม่สอด 164 กิโลเมตร มีความเป็นมาอันยาวนานนับตั้งแต่ที่เคยเป็นเมืองหน้าด่านด้านตะวันตกของประเทศไทยมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2432 ต่อมาได้รับการยกฐานะเป็น กิ่งอำเภออุ้มผาง เมื่อปี พ.ศ.2499 และยกฐานะอีกครั้งเป็นอำเภออุ้มผาง เมื่อปี พ.ศ.2502

การท่องเที่ยวอุ้มผาง เริ่มขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ.2515 โดยบริษัทฟ้าสยาม เปิดบริการเดินทางโดยเฮลิคอปเตอร์จากแม่สอด ในราคาคนละ 300 บาทต่อเที่ยว แต่เปิดบริการได้เพียงปีเดียวก็ต้องเลิกกิจการเนื่องจากประสบปัญหาการขาดทุน

การเปิดตัวของอุ้มผางสู่สายตาของบุคคลภายนอกอย่างจริงจัง น่าจะนับได้ตั้งแต่วันที่ถนนจากแม่สอดเข้าสู่อุ้มผางตัดเสร็จเมื่อปี พ.ศ.2526 เป็นต้นมา หลังจากวันนั้น อุ้มผางได้มีคณะบุคคลต่าง ๆ เข้าเยี่ยมเยือนอยู่เรื่อย ๆ จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2530 นายแพทย์บรรลือ กองไชย ได้ชักชวนให้ทีมงานของนิตยสารแมกกาซีนแค้มป์ปิ้ง  เข้าไปถ่ายทำสารคดีท่องเที่ยวน้ำตกทีลอซู  อันเป็นการเปิดปฐมบทของตำนานแห่งมหาน้ำตกทีลอซู 

ปี พ.ศ.2530 มีพระราชกฤษฎีกากำหนดให้ที่ดินบริเวณป่าแม่กลองและป่าอุ้มผางเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า มีเนื้อที่ 1,572,281 ไร่ ต่อมาในปี พ.ศ.2537 ขยายเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเพิ่มขึ้นเป็นเนื้อที่ทั้งหมด 1,619,280 ไร่

ปี พ.ศ.2541 สมาคมส่งเสริมการท่องเที่ยวภูมิภาคเอเชียแปซิฟิค ได้ประกาศชื่อและมอบรางวัล PATA GOLD AWARD 1998  ประเภท Ecotourism Travel Related Project  ให้กับอำเภออุ้มผางในการประชุมประจำปีของสมาคม  ที่ประเทศฟิลิปปินส์

นั่นยิ่งทำให้อุ้มผางมีชื่อเสียงในระดับนานาชาติ ในเวลาเพียงชั่วข้ามคืน

สภาพพื้นที่และภูมิอากาศ

อุ้มผาง นับเป็นอำเภอที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เนื่องจากมีเนื้อที่ถึง 4,325 ตารางกิโลเมตรหรือประมาณ 2 ล้าน 7 แสนไร่ ประกอบด้วย  6 ตำบล คือ ตำบลอุ้มผาง ตำบลหนองหลวง ตำบลโมโกร ตำบลแม่จัน ตำบลแม่ละมุ้ง และตำบลแม่กลอง  

ด้วยพื้นทีขนาดใหญ่ทำให้อำเภออุ้มผางมีอาณาเขตติดต่อพื้นที่หลายจังหวัด คือ ทิศเหนือ ติดอำเภอพบพระ จังหวัดตาก  ทิศใต้ ติดอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี  ทิศตะวันออก ติดอำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชรและติดอำเภอลาดยาว จังหวัดนครสวรรค์  ทิศตะวันตก ติดพม่าเป็นระยะทางยาวถึง  180 กิโลเมตร

พื้นที่ส่วนใหญ่ของอำเภออุ้มผางเป็นภูเขาสูง มีป่าไม้หนาแน่นอันเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำแม่กลอง พื้นที่โดยรวมเป็นภูเขาประมาณถึงร้อยละ 97 ที่เหลือเป็นที่ราบตามหุบเขาและเป็นลุ่มน้ำ

ในส่วนของภูมิอากาศ อุ้มผางเป็นอำเภอที่มี 3 ฤดูเช่นเดียวกับพื้นที่ทั่วไปทางภาคเหนือของประเทศไทย โดยฤดูร้อน จะอยู่ประมาณช่วงเดือนมีนาคม-พฤษภาคม อุณหภูมิสูงสุดเคยอยู่ที่ประมาณ 39 องศาเซลเซียส  ฤดูฝน จะอยู่ประมาณช่วงเดือนมิถุนายน-ตุลาคม ปริมาณน้ำฝนสูงสุดเคยวัดได้ประมาณ 299 มิลลิเมตร และฤดูหนาว จะอยู่ในช่วงประมาณเดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์ อุณหภูมิต่ำสุดที่เคยวัดได้ประมาณ 2.5 องศาเซลเซียส...(ควันขาวจะเริ่มออกจากปากทันทีที่อุณหภูมิต่ำกว่า 15 องศาเซลเซียส)...

ฤดูกาลท่องเที่ยวและสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ